berdasheva (berdasheva) wrote,
berdasheva
berdasheva

Деревня, которой нет/Kylä, jota ei enää ole (RUS|FIN)

Старинная карельская деревня Аконлахти, или по-русски Бабья Губа, некогда располагалась на побережье озера Каменного. Прославилась она на весь мир благодаря талантливым рунопевцам да собирателям фольклора, которые здесь побывали. От аконлахтинского торговца-коробейника Тимонена записал песни и заговоры врач из Финляндии Сакари Топелиус-старший. Руны, собранные им, стали указателями пути фольклористам в Беломорскую Карелию.

Создатель «Калевалы» Элиас Леннрот побывал в деревне впервые в 1832 году. Здесь он нашел превосходного рунопевца Соаву Трохкимайнена (Савву Никутьева). По утверждению исследователя «Калевалы» Вяйнё Кауконена эти руны явились безусловной предпосылкой для создания «Калевалы». Всего от Соавы Трохкимайнена было записано 1300 поэтических строк.
В доме рунопевца Лённроту оказали хороший приём. Так об этом пишет сам Леннрот: «В Аконлахти я зашел в дом Трохкимы, где меня, как старого знакомого, встретили радушно. ***На следующее утро я отправился в Юортана, что на финской стороне. Старый хозяин Трохкима пошел проводить меня и по дороге показал родник под названием Култакаллио».


Фото: Памятник Соаве Трохкимайнену в Суомуссалми. Финляндия. Установлен в 1999г. Памятник иллюстрирует руну о Золотой деве, сюжет которой был записан от аконлахтинского рунопевца.

К 1917 году в деревне были школа и церковь. К деревне Аконлахти относились ближайшие хутора, насчитывалось 600 человек. В годы гражданской войны некоторые из местных жителей ушли в Финляндию, многие жизни унесла война.



В 1941 году деревня была оккупирована финнами. На сайте sa-kuva.fi можно найти достаточно много красноречивых фотографий этих лет. После войны многие карелы уехали в Финляндию, опасаясь репрессий.


Akonlahti 1941.09.28


Akonlahti 1941.09.28

В 1950-е годы поселение уничтожили в период ликвидации так называемых бесперспективных деревень. Жителям Аконлахти дали несколько часов на сборы. Пришлось забивать скот, оставлять нажитое. Военные после выселения сожгли дома местных жителей, чтобы не к чему было возвращаться...

В 1970-х годах территория бывшего поселения Аконлахти и основная часть озера Каменного вошли в состав заповедника «Костомукшский». Силами администрации заповедника создан маршрут «По рунопевческим деревням озера Каменное», а также ежегодно проводится летний праздник в День Петра и Павла. На празднике встречаются бывшие жители деревни и их потомки.


Памятный знак на месте деревни Akonlahti.

Если у вас есть желание посетить эти места, то поездку нужно спланировать заранее, так как это приграничная и заповедная территория. Заявки на посещение нужно отправить не позднее, чем за месяц до планируемой даты визита. Сделать это можно прямо на сайте заповедника «Костомукшский» www.kost-zap.ru.



======================================================================================

Kylä, jota ei enää ole

Karjalainen Akonlahti-kylä sijaitsi Kiitesjärven rannalla. Kylällä on ollut suuri merkitys niin Kalevalan kuin karelianisminkin syntyyn. Runokylässä on käynyt useita kansanrunoilijoita ja kansanperinteen kerääjiä. Pohjanmaan piirilääkäri Sakari Topelius äänitti paikallisen laukkukauppiaan Timosen lauluja ja loitsuja. Nämä runot neuvoivat runonkerääjille tien Vienan Karjalaan.

Vuonna 1832 Kalevalan kokoaja Elias Lönnrot kävi ensimmäisenä Akonlahdessa. Kylässä Lönnrot tutustui erinomaiseen runonlaulajaan Soava Trohkimaiseen. Lönnrot sai Trohkimaiselta yhteensä 1300 säettä. Runot sittemmin perusaineistoksi.

Trohkimaisen talossa Lönnrot otettiin lämpimästi vastaan. Runonkerääjä kirjoitti siitä: ”Akonlahdessa menin Trohkimaisen taloon, jossa minut vanhana tuttavana otettiin ystävällisesti vastaan… Seuraavana aamuna lähdin Juortanaan, joka on Suomen puolella. Talon vanha isäntä lähti saattamaan minut ja näytti minulle Kultakallionimisen lähteen.”


Vuonna 1999 pystytetty runonlaulajan Soava Trohkimaisen muistopatsas Suomussalmessa. Muistomerkki kuvaa kultaisesta naisesta kertovaa runoa, jonka Lönnrot sai Trohkimaiselta.

Vuonna 1917 kylässä olivat koulu ja kirkko. Akonlahteen kuului useita tiloja. Kylässä asui noin 600 asukasta.



Vuonna 1941 Akonlahti oli suomalaisten miehittämä. Verkkosivulla sa-kuva.fi on paljon kiinnostavia tuon ajan valokuvia. Sodan loppuvaiheessa monet asukkaat siirtyivät Suomen puolelle.


Akonlahti 1941.09.28


Akonlahti 1941.09.28

1950-luvulla kylä kuului niin sanottujen ”perspektiivittömien” kylien joukkoon. Akonlahden asukkaille annettiin muutama tunti kerätä tavaransa ja hyvästellä kotinsa. Karjaa teurastettiin. Varmimmaksi vakuudeksi sotilaat polttivat kaikki Akonlahden rakennukset maan tasalle, ettei kenelläkään olisi palaamisen mahdollisuutta.

1970-luvulta lähtien entisen Akonlahti-kylän alue ja suurin osa Kiitesjärvestä ovat kuuluneet Kostamuksen luonnonpuistoon. Luonnonpuiston johtokunta on luonut reitin, joka kulkee runokylien kautta Kiitesjärven seudulla. Kesällä pidetään perinteisesti Petrun päivää, johon osallistuu Akonlahden entisiä asukkaita ja heidän jälkeläisiään.


Akonlahden muistomerkki luonnonpuistossa.

Jos haluatte vierailla tällä seudulla, matka kannattaa suunnitella etukäteen, koska kylä sijaitsee rajanvyöhykkeellä ja se on osa luonnonpuistoa. Hakemukset on lähetettävä viimeistään kuukautta ennen lähtöä. Voitte jättää sen Kostamuksen luonnonpuiston verkkosivuille www.kost-zap.ru.

(c)http://www.karjalansanomat.ru/mielipiteet/blogit
Karjalan Sanomat /14. joulukuu/ 2016 Numero 48
Tags: akonlahti, Аконлакши, Аконлахти, Бабья Губа
  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic
  • 0 comments